Drie mensen en een plek
Tik op een kaart voor het hele verhaal. Wil je nog dieper? Onder elk verhaal staan citaten uit de bronnen en vragen om over na te denken.
Händels leven in 17 momenten
Veeg door de tijdlijn. Gouden kaartjes hebben met Messiah te maken.
Op de kaart
Tik op een speld voor wat daar gebeurde.
Wie zongen in Dublin?
Susannah Cibber is de beroemdste, maar er zongen meer solisten. De mannelijke solo’s werden gezongen door zangers uit de twee kathedraalkoren van Dublin: geen sterren, maar koorzangers. Ze zongen ook gewoon mee in het koor, dat klein was: volgens Donald Burrows drie of vier zangers per stem.
Hoe weten we dit? En wat is nog onzeker?
In een tekstboekje van de Dublinse uitvoeringen (British Library, K.8.d.4) heeft iemand met potlood bij elke solo een naam geschreven. Donald Burrows heeft dat onderzocht; John Butt vat het samen in de toelichting bij de opname van het Dunedin Consort.
Onzeker: we weten niet of die namen horen bij de eerste uitvoering (13 april) of bij de tweede (3 juni 1742). Daarom spreken de bronnen elkaar tegen: volgens de kranten zong Avoglio bij de première, in het tekstboekje staat bij de sopraansolo’s Mrs Maclaine.
Later zongen in Londen onder anderen de tenor John Beard, de bas Thomas Reinhold, de actrice Kitty Clive, Giulia Frasi en Caterina Galli, en de altcastraat Gaetano Guadagni.
Uit de bronnen
Wat schreven ze zelf? Zes stukjes uit brieven en boeken van toen, met een vraag om over na te denken.
Bronnen
Alle bronnen en afbeeldingen
- Wikipedia: George Frideric Handel, Messiah (Handel), Charles Jennens, Susannah Maria Cibber, Foundling Hospital, Music for the Royal Fireworks, Handel Hendrix House.
- Charles Burney, An Account of the Musical Performances in Westminster-Abbey (1785): Händel in Chester.
- Donald Burrows, Handel Institute Newsletter 24/1 (2013): de brief van 29 december 1741; Correcting the ‘grossest faults’ (2023); George Frideric Handel: Collected Documents (Cambridge).
- Dublin 1742: Faulkner’s Dublin Journal (maart en april 1742, januari 1744) en de brief van Thomas Harris van 5 december 1741, in transcriptie in de Handel Reference Database van Ilias Chrissochoidis (Stanford): de première, de goede doelen, de 142 gevangenen, het orgel.
- Het verhaal over Cibber: Thomas Davies, Memoirs of the Life of David Garrick (1780), deel 2, p. 176–177; The European Magazine 26 (november 1794), met Delany.
- John Butt, Messiah: extended notes (Dunedin Consort): de solisten in Dublin.
- W.H. Grattan Flood, A History of Irish Music (1905), hoofdstuk 25: Händel in Dublin, Swift.
- Tekstboekje van 1745 met de motto’s: archive.org.
- Ruth Smith, Handel’s Oratorios and Eighteenth-Century Thought (Cambridge, 1995); David Daniel (2003), via Wikipedia: Jennens en het deïsme.
- Messiah buiten Londen (Oxford, Salisbury, Bath, Bristol, Three Choirs): Donald Burrows, Handel: Messiah, “Messiah in other hands”.
- Vauxhall Gardens: V&A (beeld van Roubiliac) en The History of London.
- Afbeeldingen (Wikimedia Commons): Händel door Thomas Hudson, 1749 (publiek domein); Charles Jennens door Mason Chamberlin (publiek domein); Susannah Cibber, gravure (publiek domein, via DPLA); Thomas Coram door William Hogarth, 1740 (publiek domein); de oude Music Hall in Fishamble Street, tekening van Horatio Townsend, 1852 (publiek domein, Bibliothèque nationale de France); A View of the Foundling Hospital, 1753 (Wellcome Collection, CC BY 4.0); John Rocque, A Plan of the Cities of London and Westminster, 1746 (publiek domein, Library of Congress).
- Kaarten van Engeland, Ierland en Europa: kustlijnen van Natural Earth (publiek domein).
- Londen nu: kaart © OpenStreetMap-bijdragers (ODbL), vervormd naar de kaart van Rocque met 15 ijkpunten (pleinen, Westminster Abbey, Lambeth Palace, St Paul’s); coördinaten via Nominatim.